ویژگی‌ها، شیمی داروشناسی، مکانیسم مولکولی و فواید سلامتی لیمو

زمینه:

لیمو ترش (Citrus limon)، گونه‌ای از مرکبات بومی مدیترانه و از خانواده روتاسه (Rutaceae)، جایگاه ویژه‌ای در مصرف غذایی و دارویی دارد و ارزش قابل توجهی در اقتصاد میوه کشور دارد. میوه‌های مرکبات از نظر اقتصادی اهمیت بالایی دارند و تولید انبوه آن‌ها هم به‌صورت تازه و هم به‌صورت محصولات فرآوری‌شده صنعتی انجام می‌شود. عصاره‌ها و ترکیبات فیتوشیمیایی استخراج‌شده از تمام بخش‌های لیمو ترش به دلیل خواص ضدسرطانی، ضدتوموری و ضدالتهابی، پتانسیل درمانی بالایی دارند و همچنین به‌عنوان جزء مهمی در فرمولاسیون بسیاری از داروهای گیاهی سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این خواص ناشی از حضور ترکیبات فیتوشیمیایی، ویتامین‌ها و مواد مغذی مختلف در میوه‌های مرکبات است.

مواد و روش‌ها:

روش‌های مورد استفاده در تهیه این مقاله شامل جمع‌آوری اطلاعات از پایگاه‌های داده علمی مختلف، مجلات نمایه‌شده و موتورهای جستجویی مانند Medline، Scopus، Google Scholar، PubMed، PubMed Central، Web of Science و Science Direct بوده است.

نتایج:

این مقاله، مروری به‌روز از جنبه‌های داروشناسی مختلف لیمو ترش ارائه می‌دهد که شامل فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی، ضدزخم معده، ضدکرم، حشره‌کشی، ضدسرطان، سیتوتوکسیک و استروژنی این گیاه است. علاوه بر این، عصاره‌های لیمو ترش دارای خواص محافظت‌کننده کبد، ضدهایپرگلیسمی و ضد میکروبی نیز می‌باشند. این مقاله ساختار و عملکرد ترکیبات شیمیایی کلیدی موجود در بخش‌های مختلف لیمو ترش را شامل می‌شود و همچنین مکانیسم‌های مولکولی احتمالی اثر ترکیبات زیست‌فعال آن نمایش داده شده است.

نتیجه‌گیری:

مطالعات سنتی و ethno-medicinal نشان داده‌اند که لیمو ترش در درمان بیماری‌های مختلف بسیار مؤثر است. بیشتر این ترکیبات که دارای خواص آنتی‌اکسیدانی هستند، می‌توانند با ایفای نقش به‌عنوان مواد مغذی دارویی (نوتراسوتیکال) برای انسان، فواید سلامتی ارائه دهند و به‌ویژه در مدیریت بیماری‌ها و حفظ سلامت موثر باشند.